Οι παροχές ήταν πάντα το δυνατό σημείο του πολιτικού συστήματος στη Ελλάδα, κυρίως τα τελευταία 30 χρόνια, παροχές έστω και αν δεν υπήρχαν τα χρήματα για να τις κάνουμε. Έτσι και με το λεγόμενο πρωτογενές πλεόνασμα, το οποίο συμφωνημένα με τους δανειστές έπρεπε να παρουσιάσουμε για να προχωρήσει η διαπραγμάτευση για το χρέος.
Έλα όμως που με το πιάσαμε το πλεόνασμα, βαλθήκαμε να το μοιράσουμε και επειδή ήρθαν δικαστικές αποφάσεις για το εισόδημα των ένστολων και των πανεπιστημιακών… Και οι δανειστές, έπαθαν την πλάκα τους, κατά το κοινώς λεγόμενο, όπως την είχα πάθει όταν ανακάλυπταν ότι στην χώρα μας υπάρχουν συνταξιούχοι που δεν πλήρωσαν ούτε ευρώ εισφορά. Με την βοήθεια του Γιώργου Κακούρη της Ναυτεμπορικής, ας δούμε ποια εξέλιξη θα μπορούσε να έχει η υπόθεση του πρωτογενούς πλεονάσματος και αν τελικά για όποιες παροχές γίνουν σε εισόδημα, τον λογαριασμό θα κληθούν και πάλι να πληρώσουν οι φορολογούμενοι. Γράφει ο συνάδελφος:
«Εάν δεχτούμε ότι ο προϋπολογισμός του 2013 αφήνει ένα πραγματικό πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 1,5 δισ. ευρώ, λόγω της καλύτερης πορείας των εσόδων, αυτοί που είναι βέβαιο πως θα επωφεληθούν είναι οι δανειστές.
Για τους Έλληνες πολίτες η ωφέλεια είναι αβέβαιη και εάν λάβουν κάτι προ των εκλογών, θα το επιστρέψουν μετά. Υπό την πίεση που ασκεί η προσεχής εκλογική αναμέτρηση, η κυβέρνηση έχει ήδη διανείμει, μέσω υποσχέσεων, το πρωτογενές πλεόνασμα.
Βγαίνει απόφαση που δικαιώνει τους ένστολους. Ρωτάμε το υπουργείο Οικονομικών από πού θα καλυφθεί η δαπάνη, «από το πρωτογενές πλεόνασμα» είναι η απάντηση του υπουργείου Οικονομικών. Βγαίνει άλλη απόφαση για τη δικαίωση των πανεπιστημιακών.
Επίσης το κόστος θα καλυφθεί από το πρωτογενές πλεόνασμα. Επίκεινται και άλλες αποφάσεις των δικαστηρίων, και η απάντηση είναι η ίδια. Ακόμη, ξεκίνησαν οι υποσχέσεις για παροχές, θολές προς το παρόν, αλλά πλανάται μια παροχολογία, που ανησυχεί τους δανειστές.
Υποτίθεται πως το πρωτογενές πλεόνασμα θα χρηματοδοτούσε πολιτικές για τη στήριξη οικονομικά ασθενέστερων, που λόγω της πολιτικής της τελευταίας τριετίας έχουμε αρκετούς.
Υπάρχουν, για παράδειγμα, 1.380.000 άνεργοι, από τους οποίους μόνο 120.000 λαμβάνουν επίδομα ανεργίας, και συνταξιούχοι με συντάξεις της τάξης των 350 ευρώ το μήνα. Η στήριξη των συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων, και άλλων πολλών, θα έπρεπε να είναι η προτεραιότητα και όχι να κλείνουμε «τρύπες» που ανοίγουν στη δημοσιονομική πολιτική οι πρόχειρες νομοθετικές ρυθμίσεις, που καταπίπτουν στα δικαστήρια.
Ας δούμε, όμως, πώς το πρωτογενές πλεόνασμα μπορεί να καταστεί επικίνδυνο για την οικονομία και τους φορολογουμένους, που θα κληθούν να καλύψουν τυχόν υπερβολές.
Κατ’ αρχήν πρέπει να είναι ρεαλιστικό, πραγματικό. Δηλαδή, απλά να μη στηρίζεται στα… πλεονάσματα των ελλειμματικών ασφαλιστικών ταμείων και των δήμων. Θα πρέπει να στηρίζεται σε αυξημένα έσοδα και σε μειωμένες δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού. Διαφορετικά θα υπάρξει πρόβλημα.
Το μνημόνιο προβλέπει πως, από την υπέρβαση του πλεονάσματος, το 70% θα διατίθεται για κοινωνική πολιτική και το 30% θα κατατίθεται στο λογαριασμό για την εξυπηρέτηση του χρέους. Δηλαδή, αν το πλεόνασμα είναι 1.500 εκατ. ευρώ, η τρόικα θα ζητήσει την κατάθεση στον ειδικό λογαριασμό του ποσού των 450 εκατ. ευρώ.
Ακόμη, εάν υπάρχει υπέρβαση των εσόδων του προϋπολογισμού ύψους, π.χ., 1 δισ. ευρώ, δεσμεύεται για την αποπληρωμή του χρέους το ποσό των 300 εκατ. ευρώ ή το 30%, όπως επίσης προβλέπει το μνημόνιο.
Εάν το πλεόνασμα είναι πραγματικό, δεν θα υπάρξει πρόβλημα, αφού οι πόροι θα είναι υπαρκτοί. Εάν όμως οφείλεται στα ανύπαρκτα πλεονάσματα των Ταμείων και των δήμων, σε σύντομο χρονικό διάστημα θα έχουν πρόβλημα οι φορολογούμενοι».
Όπως καταλαβαίνεται, πρόκειται για μια παγίδα και όλα εξαρτώνται από το κατά πόσον είναι πραγματικό το πλεόνασμα, ή το «πετύχαμε» για να μπορούμε, κατά τα συμφωνηθέντα, να ξεκινήσουμε την διαπραγμάτευση για το χρέος. Πολύ σύντομα, θα φανεί η πραγματικότητα.