Ρωτήθηκε χθες ο δήμαρχος Αθηναίων, σε πρωινή τηλεοπτική εκπομπή και με αφορμή τους σεισμούς στην Κεφαλονιά, αν ο δήμος του μπορεί να ανταποκριθεί σε φυσικές καταστροφές. Χωρίς να το πολυσκεφθεί, απάντησε «ναι» και πρόσθεσε ότι έχει γραφείο πολιτικής προστασίας και …κατασκηνώσεις.
Το γεγονός ότι δεν ελέγχει την πυροσβεστική υπηρεσία, ούτε καν είναι δική του, ότι δεν έχει τώρα πια δημοτική αστυνομία, πιθανόν να μην έχει και σχέδιο αντιμετώπισης, καθότι τον καπελώνουν τα υπουργεία, αν και είχε την ευκαιρία να τα πει, τα …ξέχασε.
Το ίδιο πιθανόν να απαντούσε και κάθε άλλος δήμαρχος στην θέση του αφού οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν την αυτοδιοίκηση και πολιτεύονται σαν να είναι στην κεντρική πολιτική σκηνή. Επιπλέον, ο δήμαρχος τςη Αθήνας έκανε λόγο για την ανάγκη να υπάρχει συνεχής ροή στα ταμεία του δήμου και να μην παρακαλάει κάθε φορά την κεντρική διοίκηση. Ωστόσο, δεν αναφέρθηκε στην πρόταση της κυβέρνησης να εισπράττουν οι δήμοι τον φόρο ακινήτων ώστε να μπορούν να προϋπολογίσουν τα έσοδα που θα έχουν στην διάρκεια της χρονιάς.
Με λίγα λόγια, ο δήμαρχος της επαρχίας των Αθηνών, έκανε διαπιστώσεις, όπως κάνουν εύκολα όλοι, δεν προχώρησε όμως και σε προτάσεις. Για παράδειγμα, οι δήμοι έχουν πλέον στην αρμοδιότητά τους τα σχολεία, όχι στο σύνολο των ενεργειών που θα μπορούσαν να κάνουν, δεν έχουν όμως την αρμοδιότητα στους δασκάλους και γενικά τους εκπαιδευτικούς. Όταν όμως καταργούνται σχολεία, βγαίνουν στα κεραμίδια διαμαρτυρόμενοι. Ας είχαν την αρμοδιότητα και τα ανάλογα κονδύλια και ας έπρατταν αναλόγως.
Γενικά η αυτοδιοίκηση στην Ελλάδα ήταν υπό τον σφιχτό εναγκαλισμό της κεντρικής διοίκησης, σήμερα όμως αυτός ο εναγκαλισμός έχει γίνει ασφυκτικός. Με την ευθύνη των δήμων. Ψήφιζαν ότι ήθελαν στα δημοτικά συμβούλια ακόμη και κόντρα στη νομοθεσία, δήμαρχοι έπρατταν με τσαμπουκά και με την φτηνή δικαιολογία «το κάνω για τους δημότες», οι μίζες έπεφταν βροχή, ο «καλός» ο δήμαρχος έκανε έργα βιτρίνας, έβαζε δικούς του στις δημοτικές επιχειρήσεις και στα νομικά πρόσωπα, χρεώνοντας ανεξέλεγκτα τον δήμο.
Και ο επόμενος, αναγκαζόταν να κάνει τα ίδια, διαφορετικά θα τον κατηγορούσαν για δήμαρχο που απολύει και διαλύει δομές αυτοδιοίκησης, οι οποίες στην πραγματικότητα υπήρχαν μόνο για να προσλαμβάνονται «οι δικοί μας» και να πληρώνονται οι επικεφαλής δημοτικοί σύμβουλοι.
Έχουμε ακόμη 4 μήνες ως τις δημοτικές εκλογές. Το καλύτερο που θα μπορούσαν να κάνουν οι νυν δήμαρχοι, μέσω του συνδικαλιστικού τους οργάνου, της ΚΕΔΕ, είναι να αξιοποιήσουν το πρώτο δίμηνο για αν αποφασίσουν θεσμικές αλλαγές στο πλαίσιο λειτουργίας του. Αν δεν έχουν και μεγάλη διάθεση να συζητήσουν, ή και αγνοούν το αντικείμενο, μπορούν α υιοθετήσουν ένα μοντέλο τοπικής αυτοδιοίκησης άλλου μέλους της ΕΕ, ελαφρά προσαρμοσμένο στην ελληνική πραγματικότητα. Αλλά πρέπει να το κάνουν τώρα και να συμφωνήσουν με την κυβέρνηση στην εφαρμογή του αμέσως μετά τις εκλογές.
Δυστυχώς ωστόσο, όπως και κατά την συζήτηση του «Καλλικράτη», έτσι και σήμερα, το μόνο που τίθεται επί τάπητος είναι τα γεωγραφικά όρια των δήμων, ενώ τα θεσμικά αιτήματα μετατίθενται, όπως πάντα, στις καλένδες. Ένα ακόμη παράδειγμα, υπάρχουν ελληνικά νησιά που με την τεράστια τουριστική κίνηση που έχουν, ένα ευρώ να χρέωναν κάθε επισκέπτη, θα είχαν σήμερα δικές τους μονάδες παραγωγής ρεύματος και μάλιστα από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αλλά που… Από την ΔΕΗ κρέμονται και από το καράβι που τους φέρνει το πετρέλαιο για να δουλέψει η μονάδα της ΔΕΗ. Και αν δεν το επιτρέπει το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, ας το αλλάξουν.
Επιστρέφοντας στην Κεφαλονιά, είδαμε όλοι τον δήμαρχο. Ούτε συντόνιζε τίποτα, ούτε εντολές έδινε, ούτε μηχανισμό είχε να επιστρατεύσει. Μιλούσε όμως συνεχώς στα κανάλια και τέτοια προβολή λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, ούτε που θα την είχε φανταστεί ποτέ. Και ήταν ικανοποιημένος που είχε μιλήσει με τους πολιτικούς αρχηγούς. Παρηγοριά στον «άρρωστο».